Drodzy Państwo,

z wielką radością obserwujemy stale rosnące zainteresowanie rozpowszechnianym przez nas podejściem do pracy z klientem. Naszym priorytetem jest zapewnienie jak najszerszego dostępu do możliwości zapoznawania się z założeniami tego podejścia, jak i dbanie o standardy przekazywanych informacji. Dlatego staramy się na bieżąco śledzić pojawiające się publikacje dotyczące tego tematu oraz dbać o jednoznaczny i jednolity charakter terminologii dotyczącej polskiego rozumienia Motivational Interviewing. Znalezienie trafnego tłumaczenia dla obcego pojęcia to zajęcie trudne i bardzo istotne.

Pierwsze z wybranych przez nas tłumaczeń tego pojęcia brzmiało Terapia Motywująca, jednak, ponieważ nie oddaje ono w pełni sensu pojęcia Motivational Interviewing, zastosowanie tego podejścia przekracza zaś ramy tego, co tradycyjnie rozumiemy pod hasłem terapia, obecnie stosujemy i rekomendujemy nazwę Dialog Motywujący. Ta propozycja spotkała się z uznaniem i aprobatą samego twórcy podejścia, prof. Williama Millera.

Poniżej odwołujemy się do wybranych cytatów z korespondencji członków PTTM z twórcami i przedstawicielami tego kierunku na świecie oraz cytaty z publikacji książkowych, które uzasadniają dokonany przez nas wybór.

William Miller w korespondencji z PTTM napisał (maj 2010):

Gdybym miał wybrać inną nazwę (czasami żałuję, że nie wybrałem), brzmiałaby ona „rozmowa motywująca”. „Dialog” wydaje mi się równie dobrym terminem. Taki nawet jest tytuł książki Gillian Tober dotyczącej tej metody. Nie znam języka polskiego, ale wydaje mi się, że znaczenie terminu „wywiad” jest bardzo dalekie od tego, co wyraża duch Dialogu Motywującego. Mam nadzieję, że nie jest za późno na zmianę tego terminu w Polsce!

Z tego, co wiem w innych językach pojawiły się podobne trudności z tłumaczeniami. Na przykład niemieckie pojęcie „Gesprechfuhrung” wydaje mi się zbyt dyrektywne. Wybranie właściwego tłumaczenia dla nazwy tego podejścia jest zapewne jednym z ważniejszych zagadnień odnośnie tłumaczenia w tej dziedzinie.

Zaś prof. David Rosengren tak ustosunkował się do wątpliwości członków PTTM, odnoszących się do nazewnictwa dotyczącego Dialogu Motywującego i Terapii opartej na Dialogu Motywującym (listopad 2011):

• Terapia Zwiększania Motywacji (Motivational Enhancement Therapy) powstała jako ujęta w formę podręcznika wersja Dialogu Motywującego. I jako taka zawiera się w tym, co rozumiemy jako Dialog Motywujący. Oba podejścia różni przede wszystkim fakt, że w TZM klientowi udzielana jest informacja zwrotna. Występują również pewne inne różnice, w tym angażowanie osoby znaczącej (współmałżonka, przyjaciela), jednak wszystkie mieszczą się w ramach Dialogu Motywującego.
• · TZM było wykorzystywane w wielu badaniach jako oparta na podręczniku wersja Dialogu Motywującego. Oba terminy TZM i DM są często wykorzystywane zamiennie, chociaż znaczenie TZM jest węższe.
• Rozważania dotyczące tego, czym jest terapia to zagadnienie z zakresu filozofii nauki. Coraz szersze zastosowanie tej metody poszerzyło również tradycyjne jej rozumienie. Dialog Motywujący był początkowo rozwijany jako metoda leczenia osób uzależnionych i w tym sensie możemy ją postrzegać jako formę terapii. Vaughan Keller twierdzi, że niejasności dotyczące rozumienia Dialogu Motywującego wiążą się z faktem, że obecnie znajduje on zastosowanie daleko szersze niż początkowo miało to miejsce.
• Zapytani na ten temat Bill (Miller) i Steve (Rollnick) udzieliliby zapewne różnych odpowiedzi. Upraszczając Steve traktuje DM jako zaawansowaną metodę komunikacji, zaś Bill postrzega DM jako sposób na bycie z klientem, podkreśla, że to specyficzna metoda zwiększania motywacji odnośnie konkretnej zmiany i zalicza DM do obszaru metod leczenia/terapii.

Podsumowując, TZM to specyficzna forma terapii wywodząca się z Dialogu Motywującego. DM również może być postrzegany jako forma terapii, chociaż jest stosowany w o wiele szerszym zakresie, co sprawia, że wiele osób postrzega ten rodzaj pracy jako nie ograniczający się do terapii. Wielu profesjonalistów może mieć powody by rozstrzygać, co jest, a co nie jest terapią. Koniec końców stwierdzić można, że DM zastosowany w procesie terapeutycznym przynosi wyraźne efekty, jest również bardzo skuteczny w połączeniu z innymi podejściami terapeutycznymi.

Gratuluję tego, co robicie (odnośnie DM) w Polsce. Jestem pełen podziwu dla tego, co już osiągnęliście. To istna rewolucja!

David Rosengren
A oto cytaty z książki „Motivational Interviewing in the Treatment of Psychological Problems”(Dialog Motywujący w leczeniu zaburzęń psychicznych) Hal Arkowitz, William R. Miller, Stephen Rollnick, Henny A. Westra (The Guilford Press, 2008):

Dialog Motywujący (DM) to podejście ułatwiające ludziom zmianę, które zostało stworzone przez Williama R. Millera i Stephena Rollnicka. Miało ono olbrzymi wpływ na wyniki badań i praktykę w obszarze pracy z problemami dotyczącymi uzależnień i zdrowia w Stanach Zjednoczonych i innych krajach.

Jest kilka powodów dużego zainteresowania tym podejściem. Po pierwsze, fakt, że odnosi się ono bezpośrednio do problemu, z którym borykają się różne terapie: oporu przed zmianą (…). Po drugie jest elastyczne i może być wykorzystywane zarówno jako samodzielne podejście, w połączeniu z innymi podejściami terapeutycznymi lub jako dopełnienie innych terapii. Po trzecie istnieje mocna baza dowodów opartych na badaniach, które podkreślają skuteczność i efektywność DM w pracy z problemami dotyczącymi uzależnień i zdrowia. Po czwarte badania pokazują, że umiejętności stosowania DM można nauczyć się w ramach szkoleń zaś efekty terapeutyczne można osiągnąć w ramach nawet stosunkowo niewielu sesji.”

Wszechstronność wykorzystywania DM w pracy terapeutycznej opisują Miller i Rollnick w książce „Wywiad motywujący. Jak przygotować ludzi do zmiany” (2010).

Autorzy piszą, że zgodnie z pierwotną koncepcją DM miał być przygotowaniem do dalszej terapii, miał być stosowany w celu zwiększenia motywacji i zaangażowania klienta w przestrzeganie zaleceń lekarskich. W późniejszym etapie, wraz z wynikami kolejnych badań, okazało się jednak, że DM można traktować również jako styl komunikacji i prowadzenia terapii. Jeszcze inną możliwością jest wykorzystywanie DM w dowolnym momencie terapii, gdy pojawiają się problemy z motywacją.

Jak twierdzą autorzy książki „Motivational Interviewing in the Treatment of Psychological Problems”: „Pojęcie motywacji jest szczególnie użyteczne, gdy w psychoterapii klienci zdają się „utykać w miejscu. (…). DM wychodzi z założenia, że wielu klientów, którzy poszukują terapii doświadcza ambiwalencji dotyczącej zmiany i ich motywacja może zmieniać się falami (odpływać, przypływać) w trakcie terapii. Terapeuta powinien być wyczulony na takie możliwości i współpracować z klientem, a nie przeciw niemu.

Kluczowym celem DM jest zwiększanie wewnętrznej motywacji do zmiany, czyli takiej która wyrasta z celów i wartości człowieka, a nie z zewnętrznych źródeł takich jak cudza perswazja, nakłanianie lub przymuszanie osoby do zmiany.” (str 2)

DM „(…) ma silne korzenie w terapii skoncentrowanej na kliencie Carla Rogersa (1951, 1959), co przejawia się w koncentracji na zrozumieniu perspektywy klienta i zainteresowaniu jego bieżącymi problemami oraz źródłami rozbieżności w jego zachowaniu i wartościach. W obu podejściach, DM i terapii skoncentrowanej na kliencie, terapeuta stara się stworzyć warunki dla rozwoju klienta i możliwości zmiany, poprzez komunikowanie autentycznej empatii i bezwarunkowego pozytywnego stosunku do klienta.

DM może być postrzegane jako przeformułowana wersja terapii skoncentrowanej na kliencie. Inaczej niż w terapii zorientowanej na klienta, DM ma konkretne cele: zredukowanie ambiwalencji dotyczącej zmiany i wzmocnienie wewnętrznej motywacji do zmiany. W tym sensie DM jest jednocześnie skoncentrowane na kliencie i ukierunkowujące. Terapeuta DM tworzy atmosferę dla zmiany, jak również czynniki ułatwiające zmianę” (str 3-4)

„DM to bardziej sposób bycia z ludźmi niż kolejna “szkoła” terapeutyczna. Ale podobnie jak w innych podejściach psychoterapeutycznych celem DM jest ułatwienie terapeutycznej zmiany” (s. 11)

„Miller i Rollnick, jako twórcy Dialogu Motywującego, przeprowadzili liczne badania kliniczne dotyczące pracy z problemami związanymi z uzależnieniami i zdrowiem. Arkowitz i Westra przeprowadzili badania kliniczne dotyczące rozszerzenia zastosowania DM do pracy z depresją i lękiem (s. x)

Stanowisko PTTM w kwestii terminologii opiera się na dyskusji toczącej się w MINT (Międzynarodowym Stowarzyszeniu Trenerów Motywujących). Nasze rekomendacje odnoszą się do następującej terminologii:

Dialog Motywujący jako bezpośrednie tłumaczenie Motivational Interviewing

(prof. William Miller: „Gdybym miał wybrać inną nazwę, /…/ brzmiałaby ona „rozmowa motywująca”. „Dialog” wydaje mi się równie dobrym terminem. /…/ Nie znam języka polskiego, ale wydaje mi się, że znaczenie terminu „wywiad” jest bardzo dalekie od tego, co wyraża duch Dialogu Motywującego. Mam nadzieję, że nie jest za późno na zmianę tego terminu w Polsce!”)

I – dla zróżnicowania sposobu wykorzystywania DM – Terapia Motywująca, gdy DM jest stosowany jako samodzielna forma terapii wywodząca się z Dialogu Motywującego

(prof. David Rosengren: DM również może być postrzegany jako forma terapii, chociaż jest stosowany w o wiele szerszym zakresie, co sprawia, że wiele osób postrzega ten rodzaj pracy jako nie ograniczający się do terapii. Wielu profesjonalistów może mieć powody by rozstrzygać, co jest, a co nie jest terapią. Koniec końców stwierdzić można, że DM zastosowany w procesie terapeutycznym przynosi wyraźne efekty, jest również bardzo skuteczny w połączeniu z innymi podejściami terapeutycznymi.)

W kwestii pozostałej terminologii osoby zainteresowane odsyłamy do rekomendowanego przez nas Słowniczka (www.pttm.org.pl).

Zarząd i Komisja Naukowo-Dydaktyczna PTTM

POLSKIE TOWARZYSTWO TERAPII MOTYWUJĄCEJ

Warszawa 05.11.11

ZAPROSZENIE

Do udziału w Walnym Zebraniu Członków Towarzystwa

Szanowne Koleżanki i Koledzy,

Serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w Walnym Zebraniu Członków Towarzystwa

Walne Zebranie Członków Towarzystwa odbędzie się

w piątek 25 listopada 2011r. godz. 17.45 (I termin).

W przypadku braku wymaganej liczby członków drugi termin to:

w piątek 25 listopada 2011r. g. 18.00 (II termin)

Miejsce zebrania: Warszawa, ul. Freta 20/24a  Siedziba KIK, II piętro

Porządek obrad

1. Powitanie
2. Wybór Przewodniczącego Walnego Zebrania
3. Przyjęcie porządku obrad (głosowanie jawne)
4. Przedstawienie sprawozdania z aktualnej działalności Zarząd i przedstawienie bilansu Towarzystwa
5. Przedstawienie sprawozdania z aktualnej działalności Komisji Naukowo – Dydaktycznej
6. Przedstawienie sprawozdania z aktualnej działalności Sądu Koleżeńskiego
7. Przedstawienie sprawozdania z aktualnej działalności Komisji Rewizyjnej
8. Dyskusja nad przedstawionymi zagadnieniami
9. Podjęcie uchwały w sprawie nadania godności członków honorowych (na wniosek Zarządu) i uchwały w sprawie zmiany siedziby PTTM
10. Wolne wnioski
11. Zamknięcie Walnego Zebrania

Teksty Uchwał:

UCHWAŁA WZ NR 1/25.11.11 z dnia 25.11.11

O nadanie godności członka honorowego PTTM

Na wniosek Zarządu Polskiego Towarzystwa Terapii Motywującej PTTM Członkowie Towarzystwa zebrani w dniu 25.11.11 na Walnym Zebraniu podjęli uchwałę o nadaniu godności członka honorowego PTTM.

Uchwalono, iż nadaje się godność członków honorowym następującym osobom o wybitnych zasługach dla PTTM i dla szerzenia  idei Terapii Motywującej/ Dialogu Motywującego w Polsce:

-          Pani Anna Radomska, KBPN (nr 7)

-          Pani Katarzyna Łukowska, PARPA (nr 8)

UCHWAŁA WZ NR 2/25.11.11 z dnia 25.11.11

O zmianie Statutu (paragraf 2 dotyczący siedziby Towarzystwa)

Na wniosek Zarządu Polskiego Towarzystwa Terapii Motywującej PTTM Członkowie Towarzystwa zebrani w dniu 25.11.11 na Walnym Zebraniu podjęli uchwałę o zmianie Statutu (paragraf 2 dotyczący siedziby Towarzystwa) –

Dotychczasowe brzmienie Art. 2. : Siedzibą Towarzystwa jest Toruń.

Na Walnym Zebraniu uchwalono, iż  obecne brzmienie: Art. 2. to: Siedzibą Towarzystwa jest Warszawa.

Serdecznie pozdrawiam i gorąco zapraszam

W imieniu Zarządu PTTM

Iga Jaraczewska

Z przyjemnością informujemy, iż zespół certyfikowanych terapeutek motywujących PTTM przeprowadziło serię szkoleń dla blisko 300 osób – członków Gminnych Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Szkolenia były współorganizowane przez PARPĘ (Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych) i Urzędy Marszałkowskie z 5 województw na terenie całego kraju.

Metoda Dialogu Motywującego została przyjęta entuzjastycznie w każdym z tych województw. Uczestnicy szkoleń zgłaszali, że nie tylko poznali nową metodę pracy („nigdy wcześniej nie byłam na tak ‘odkrywczym’ warsztacie”), ale również  uświadomili sobie jak unikać błędów w komunikacji.

Organizatorzy jednego ze szkoleń przesłali nam zdjęcia z prośbą o umieszczenie ich na naszej stronie – patrz: http://www.malopolskie.pl/Zdrowie/Informacje/?id=8117 – w zakładce Zdrowie znajduje się informacja o odbytym szkoleniu  wraz ze zdjęciami.

W dniach 8 – 10 września 2011 roku w Sheffield (Wielka Brytania) odbyło się Międzynarodowe Forum MINT (Motivational Interviewing Network of Trainers).

Wśród kilkuset uczestników byli praktycy Motivational Interviewing z całego świata. Ciekawe prezentacje (wykłady, warsztaty), obejmowały tematy takie jak:

- integracja Dialogu Motywującego, Terapii Motywującej i Terapii Poznawczo – Behawioralnej,

- pogłębiona superwizja w duchu D/TM,

- efektywne metody szkolenia w zakresie D/TM,

- DM i jego implementacja w pracy różnych grup zawodowych i społecznych,

- przegląd badań dotyczących skuteczności DM w różnych obszarach jego wykorzystywania,

- skuteczne narzędzia w budowaniu relacji z klientem i zwiększające zaangażowanie klienta w proces terapeutyczny,

- różnice kulturowe w rozumieniu i stosowaniu Dialogu Motywującego,

- wykorzystywanie Dialogu Motywującego w coachingu,

- integratywne podejście do terapii osób z podwójną diagnozą,

- DM w edukacji dzieci z zaburzeniami i odchyleniami rozwojowymi,

i wiele innych.

Podczas Forum zaprezentowałyśmy poster dotyczący rozwoju Dialogu Motywującego w Polsce, co spotkało się z dużym zainteresowaniem ze strony uczestników Forum, w tym Prof. Miller’a.

William Miller i Stephen Rollnick (twórcy Dialogu Motywującego) przedstawili również nowe koncepcje rozumienia i praktykowania Dialogu Motywującego, ze szczególnym uwzględnieniem głębokiego ujmowania procesów psychologicznych towarzyszących pracy w tym nurcie. Szczegóły tych koncepcji zostaną przedstawione przy okazji Walnego Zebrania członków PTTM – w dniu 25 listopada 2011r.

Motivational Interviewing Network of Trainers jest organizacją stworzoną przez Williama Millera i Stephena Rollnicka, obecnie zrzeszającą około 1000 praktyków DM/TM z całego świata. Członkiem MINT-u mogą zostać osoby, które zakwalifikowały się i odbyły specjalistyczne szkolenie dla trenerów DM/TM. W Polsce jak dotąd 2 osoby spełniły kryteria członkostwa MINT.

Iga Jaraczewska i Olga Mrozowska

Zdjęcia z konferencji (kliknij na miniaturę by powiększyć):

Dot. terapeutów ubiegających się o odnawialność certyfikatu PTTPB

Informujemy, iż Komisja Naukowo-Dydaktyczna PTTPB potwierdziła, że szkolenia z zakresu Dialogu Motywującego/ Terapii Motywującej są wliczane do godzin szkolenia wymaganego do odnowienia certyfikatów PTTPB.

Dzień 2-go października ustanowiono Międzynarodowym Dniem Działań
Empatycznych. Jako Polskie Towarzystwo Terapii Motywującej propagujemy metodę

terapeutyczną/ metodę dialogu, w której głęboki, empatyczny kontakt z człowiekiem ma

kluczowe znaczenie. Twórcy tej metody – William R. Miller i Stephan Rollnick -
uważają, że właśnie wyrażanie empatii poprzez pełne szacunku słuchanie
drugiej osoby połączone z pragnieniem zrozumienia jej punktu widzenia
może pomóc we wprowadzaniu pozytywnych zmian w życiu.

PTTM życzy Państwu jak najwięcej bliskich, autentycznych spotkań z drugim człowiekiem
oraz
zaprasza na akcję Free hugs/ Darmowe uściski w Warszawie pod Barbakanem na Starym Mieście, w niedzielę 2 października 2011r.godz. 16.00-17.00.

W Youtubie – podobna akcja w Tomaszowie w 2006r.:http://www.wykop.pl/link/138980/free-hugs-w-polsce-tez-mozna/

W związku z konferencją ukazały się 2 książki “Człowiek w obliczu trudnej sytuacji życiowej” oraz “Wokół problematyki pomocy dziecku i rodzinie w sytuacji kryzysowej. Podejście interdyscyplinarne”. Publikacje zawierają następujące rozdziały dotyczące terapii motywującej/ dialogu motywującego:

1. Człowiek w obliczu trudnej sytuacji życiowej (2011) red. Prof. Barbara Kałdon I prof. Irena Kurlak, UKSW, Wydawnictwo Diecezjalne, Sandomierz.

- Mary Dugan (Stany Zjednoczone)

Redukcja szkód w pracy z rodzinami z problemami alkoholowymi – właściwa diagnoza, kierowanie na leczenie I skuteczne krótkie interwencje

- Iga Jaraczewska (Polska)

Wykorzystanie zasad terapii motywującej w pracy świetlic socjoterapeutycznych

- Izabela Krasiejko (Polska)

Asystentura rodzin jako nowa forma pomocy rodzinie w trudnej sytuacji życiowej. Przydatność metody dialogu motywującego.

- Brad McKenzie (Kanada)

Czynniki efektywności funkcjonowania systemu pomocy społecznej w procesie przezjścia do realizacji modelu społecznej opieki nad dziećmi i ich rodzinami

2. Wokół problematyki pomocy dziecku i rodzinie w sytuacji kryzysowej.

Podejście interdyscyplinarne, (2011) red. Prof. Barbara Kałdon I prof. Irena Kurlak, UKSW, Wydawnictwo Diecezjalne, Sandomierz.

Rozdział III Psychologiczna pomoc i wsparcie dziecka i rodziny
w trudnej sytuacji życiowej na zasadach terapii motywującej

- Olga Olszewska (Polska)

Podstawy teoretyczne terapii motywującej

- Mary Dugan (Stany Zjednoczone)

Dlaczego pracownicy socjalni (i inni specjaliści) stosują terapię motywującą? Podobieństwa w założeniach terapii motywującej i systemie wartości pracowników socjalnych(i innych fachowców)

- Iwona Czuma (Polska)

Zastosowanie terapii motywującej w pracy z rodziną w sytuacji trudnej

- Beata Kita (Polska)

Podejście motywujące w pracy socjalnej i pomocy psychologicznej udzielanej rodzinom z dziećmi

- Anna Derwich (Polska)

Terapia motywująca w pracy z młodzieżą – pomoc w zmianie złych nawyków i ryzykownych zachowań (przykłady z praktyki klinicznej)

- Carl Ake Farbing (Szwecja)

Wykorzystanie terapii motywującej i wsparcia w procesie resocjalizacji (raport z praktyki)

Z dużą satysfakcją informujemy, iż w dniach 12-13 kwietnia 2011r. odbyła się w Warszawie na UKSW II międzynarodowa konferencja naukowa dotycząca podejścia motywującego „System pomocy dziecku i rodzinie w trudnej sytuacji  życiowej”. Konferencja została zorganizowana przez Polskie Towarzystwo Terapii Motywującej i Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Zarząd PTTM pragnie wyrazić gorące podziękowania dla wszystkich osób, które aktywnie włączyły się w przygotowanie konferencji i merytoryczne uświetnienie programu. Dziękujemy UKSW – naszemu organizacyjnemu partnerowi, szczególnie prof. Barbarze Kałdon.

Polskie wystąpienia dotyczące T/DM cieszyły się bardzo dużym zainteresowaniem! Nie ma wątpliwości, że wymagało to ogromnej pracy, ale było wielkim sukcesem PTTM i kolejnym przykładem realizacji naszych celów statutowych (m.in. propagowanie wiedzy o T/DM w naszym kraju).

Program konferencji zawierał prezentacje różnych zastosowań terapii motywującej/ dialogu motywującego. Podejście motywujące, którego skuteczność jest udowodniona w badaniach naukowych, odchodzi od metod dyrektywnych w pracy z dzieckiem i rodziną, promuje partnerskie stosunki z nimi, uruchamia i wykorzystuje potencjał tkwiący w zarówno w dziecku, jak i rodzinie.

Wykłady prowadzili polscy i zagraniczni specjaliści, w tym prof. Mary Dugan z USA i Carl Ake ze Szwecji. Doświadczenia z wdrażania podejścia motywującego do polskiej praktyki zawodowej przedstawiły następujący prelegenci: Olga Olszewska, Iwona Czuma, Beata Kita, Anna Derwich, Izabela Krasiejko i Iga Jaraczewska.